Jeopolitik gerilimler, jet yakıtı fiyatlarındaki yükseliş ve yüksek işletme maliyetleri, havayolu şirketlerinin finansal performansları arasındaki farkı büyütüyor. Morningstar DBRS, güçlü havayolu grupları ile mali açıdan zorlanan şirketler arasındaki ayrışmanın 2027’ye kadar devam etmesini, zayıf durumdaki çok sayıda havayolunun ise yeniden yapılandırma veya iflas riskiyle karşı karşıya kalmasını bekliyor.
Özellikle Orta Doğu’daki gerilimler, jet yakıtı fiyatlarını yükseltirken havayollarını daha uzun ve maliyetli alternatif uçuş rotalarına yönelmeye zorluyor. Bunun yanında son yıllarda artan personel ve bakım giderleri de şirketlerin finansal yükünü ağırlaştırıyor.
Morningstar DBRS verilerine göre personel ve bakım maliyetleri 2025 yılında yaklaşık yüzde 4 arttı. Yeni uçak teslimatlarındaki gecikmeler ve yıl boyunca yüksek seyreden faiz oranları nedeniyle artan uçak kiralama maliyetleri de şirketleri zorluyor.
Jet yakıtı maliyetlerinin önümüzdeki dönemde iyileşmesi beklense de tedarik zincirindeki sorunların ve yüksek bakım giderlerinin devam edeceği öngörülüyor. Bu durumun havayollarının finansal performansını olumsuz etkilemesi bekleniyor.
Avrupalı havayolları, geçmişte jet yakıtı fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı ABD’li rakiplerine kıyasla daha yoğun korunma yöntemleri kullandı. Ancak büyük Avrupalı havayolu gruplarının bir bölümü, önümüzdeki dönemde yakıt fiyatı riskine karşı korunma oranlarını düşürmeyi planlıyor.
Lufthansa Grubu’nun yakıt ihtiyacına yönelik korunma oranının 2026’nın ilk yarısında yüzde 70, sonraki 12 aylık dönemde ise yüzde 40 olması bekleniyor.
British Airways ve Iberia’nın ana şirketi IAG’nin korunma oranının 2026’da yüzde 70, 2027’de yüzde 40 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülüyor. Air France-KLM’nin oranının ise yüzde 67’den yüzde 40’a gerilemesi bekleniyor.
United Airlines ve American Airlines ise yakıt ihtiyaçlarını bu yöntemle korumuyor. Bu durum, söz konusu şirketleri fiyat dalgalanmalarına karşı daha savunmasız hâle getiriyor.
Finansal baskılardan en fazla etkilenmesi beklenen şirketler arasında küçük havayolları bulunuyor. Büyük havayolu gruplarının çoğu güçlü likidite pozisyonlarına sahipken bazı küçük şirketler hızla yükselen işletme maliyetleri nedeniyle ciddi finansal sıkıntılar yaşıyor.
Raporda, son dönemde iflas korumasına başvuran veya iflas sürecine giren şirketler arasında Spirit Airlines, Air Baltic ve Volotea örnek gösteriliyor. Spirit Airlines’ın Mayıs 2026’da, Air Baltic’in eylül ortasında iflas korumasına girdiği, İspanyol havayolu Volotea’nın ise geçen ayın sonunda iflas başvurusunda bulunduğu belirtiliyor.
2026-2027 kış sezonunun havacılık sektörü açısından önemli bir sınav olması bekleniyor. Talebin düşmesine rağmen jet yakıtı fiyatlarının yüksek kalması durumunda, finansal açıdan kırılgan havayollarının faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr (EBITDA) marjları ciddi baskı altında kalacak.
Uzun mesafeli uçuşlarda premium ve business class koltuklara olan talebin güçlü kalması beklenirken, tatil amaçlı seyahat eden yolcuların daha ucuz biletleri ve alternatif havalimanlarını tercih etmesi öngörülüyor. Bu eğilim, fiyat rekabetinde zorlanan şirketlerin koltuklarını doldurmasını daha da güçleştirebilir.
Maliyet artışları, uygun fiyatlı uçaklara erişimin zorlaşması ve yüksek faiz oranlarının etkisi, güçlü havayollarının rakipleri karşısındaki avantajını artırabilir. Yakıt maliyetlerinde beklenen iyileşmeye karşın tedarik zinciri sorunları ve yüksek bakım giderleri, kırılgan şirketlerin nakit akışını zorlamayı sürdürecek. Morningstar DBRS, bu gelişmelerin tahmin dönemi boyunca havayolu sektörü içindeki finansal ayrışmayı derinleştireceğini öngörüyor.
This article is sourced from this page .