Çok enteresandır ki TGA, 2022-2023’de dünyada sadece Türkiye’nin tüm turistik tesislerde zorunlu kıldığı Sürdürülebilir Turizme gelen tepkiler ve yaşanan sorunlardan dolayı geri adım atıp yüzlerce denetçiyi de işsiz güçsüz bırakarak mağdur etmesinden 5 ay sonra, İngiltere’deki bir seyahat yayıncısından sanki sürdürülebilir turizm de büyük başarı elde edilmiş gibi ödül aldı. Malum medyada da, ‘’İngiltere’de prestijli ödül, ilk defa Türkiye verildi’’ diye abartılı haberler yapıldı. Ne acıdır ki ödül, Türkiye haricinde dünyada hiçbir yerde haber bile olmadı.
Ödül gerçekten “sürdürülebilirlik ödülü” mü? Hayır. Kategorinin resmi adı: Destination for Change Award ve TTG bu kategoriyi sürdürülebilir, sorumlu ve kapsayıcı bir ziyaretçi ekonomisi oluşturmaya çalışan turist kurulları ve destinasyon yönetim kuruluşları için oluşturmuş.
Dolayısıyla Türkiye:
“Dünyanın en sürdürülebilir ülkesi” seçilmedi.
“Dünyanın en sürdürülebilir turizm destinasyonu” seçilmedi.
“Türkiye'nin otellerinin sürdürülebilirliği bağımsız denetimden geçerek uluslararası ödül aldı” da denmedi.
Ödülün gerçek anlamı daha dar
TTG'nin kendi değerlendirme sistemi içerisinde, destinasyon yönetimi alanında sürdürülebilirlik, sorumluluk ve kapsayıcılık konusunda Türkiye'nin yaptığı çalışmalar diğer adaylar arasında ödüle layık görüldü.
TTG ticari bir organizasyondur. TTG'nin ödüllerinde: sponsorlar var, ücretli kategoriler var, biletler var, ticari ortaklıklar var, “partnership opportunities” bulunuyor.
Sayın Bakan’da bir seyahat yayıncısının farklı bir değerlendirme ile verdiği ödülü çok önemsercesine bu ödül üzerine şu açıklamayı yaptı: “Bu ödül, turizm hedeflerimiz doğrultusunda attığımız adımların başarısını gösteriyor. Sürdürülebilir turizm programımızla konaklama tesislerimizde çevreye duyarlı uygulamaları yaygınlaştırıyor, erişilebilir halk plajlarımızla herkesin denizden ve tatilden yararlanabilmesi için imkanlarımızı artırıyoruz.”
2025 yılında toplam geliri yaklaşık 8 Milyar TL olan TGA’ otellerde aldığı zorunlu katkı payını 1 Mayıs 2026 da gelen tepkilerden sonra da geri adım atarak %2'den %1'e indirmişti.
Sürdürülebilir Turizm Sertifikasının 2. aşaması, 2025 yılının sonuna kadar tüm konaklama işletmeleri için zorunlu hale gelmişti. Ancak16 Nisan 2026 da bir genelge ile sektörde nedenleri açıklanmadan TGA’nın yaptığı değişiklik ele alındı. Bu konuda maalesef ne medya ne sektör hiçbir açıklama yapmadı.
Bugün ise çok farklı bir noktadayız
Her yıl çoğunluğu teşkil eden orta ölçekli otellerin bulunduğu 2.aşama sistemde yaşanan sorunlar ve otellerin istenilen düzeye gelememelerinden dolayı 3 yıl durduruldu. Bu resmen sürdürülebilir turizmin sürdürülemeyişinin kanıtıdır. Buna karşın 4 ve 5 yıldızlı otellerin çoğunlukla oluşturduğu 3. Aşamada da 2 yıl gözetim denetim ile sertifikasyon yumuşatıldı, otellere denetçilerin ucu açık soru ve denetimleri sınırlandırıldı. Ama neden geri adım atıldığı ile ilgili kamuoyuna bilgi vermek yerine bir de alınan ödül parlatılarak adeta başarı hikayesi yazıldı.
Ben 24 Ağustos 2024 de içerik olarak Turizme çok değer katacağına inandığım Sürdürülebilir Turizm ile ilgili sorunları ‘’SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM BÖYLE SÜRDÜRÜLEMEZ’’ başlıklı eleştirel makalemde sürdürülebilir turizmin gerekliliğini değil, uygulanma biçimini sorgulamıştım. Bu yazımı uzun yıllar turizmgazetesi.com den çok okunan yazarlarından birisi olarak özellikle yayınlamamın nedeni zaman zaman görüştüğüm ve benim yazılarımdan bir kitap oluşturmamızı isteyen dostum rahmetli Fehmi Köfteoğlu ve Erol Karabulut bu konuyu irdeler, moderatör olarak sektörde bu konuda panel yaparlar diye düşünmüştüm ama ömrü vefa etmedi ve Hakkın rahmetine kavuştu. Buradaki yazılarıma https://www.turizmgazetesi.com/yazar/izzettin-yurtsever/6 linkten ulaşabilirsiniz.
Sonra 8 Ekim 2024’de TGA tarafından eğitimler ve yeterli bilgilendirmeler yapılmadığından, denetim firmaları ve danışmanlar sistemi kavrayamadıklarından 1500 otele büyük para cezaları kesildiğini turizmaktüel.com da ‘’BAKANLIK 1500 OTELE CEZA KESTİ’’ başlıklı makalemde yaşanan sorunları; sertifika sürelerini, denetim yoğunluğunu, cezaları, danışmanlık maliyetlerini, küçük işletmelerin yaşadığı güçlükleri ve sürdürülebilirlik adına hazırlanan yüzlerce sayfalık dokümanların oluşturduğu bürokratik yükü gündeme getirmiştim.
Sektör birliklerinden bu konuda bir tepki gelmedi
Sektör birliklerinden bu konuda bir tepki gelmeyince bu kez ‘’Sürdürülebilir Turizm ve yaşanan Kartalkaya Faciasındaki sorunları ele almak için ‘’SEKTÖRE ACİL ÇAĞRI’’ yazımı 23 Ocak 2025’de turizmgazetesi.com’a yaptım. Yine çok enteresandır ki bu çağrımdan sonra gazetedeki ‘’Sürdürülebilir Turizm Böyle Sürdürülemez’’ başlıklı yazım bana hiçbir bilgi verilmeden, muhtemelen telkin ve baskılar nedeniyle kaldırıldı.
Ama bugün gelinen noktada yapıcı eleştiri ve çözüm önerilerimin ne kadar yerinde olduğu ortaya çıktı. O yazımda dijitalleşmeye geçilmesine, tesislerin eğitime tabi tutulmasına, kağıt israfının önüne geçilmesine, belirsizliklerin çözülmesine değinmiştim.
Şimdi ironi yaparak soruyorum; bu durumda ödülü geri adım atan TGA mı hak etti yoksa tüm olanları ve olacakları ön gören araştırmacı turizmci ve gazeteci olarak ben mi?
TTG’DEN ALINAN BU ÖDÜLÜN İÇERİĞİ NEDİR?
Bu Ödül konusuna dikkatlerinizi özellikle çekmek istiyorum. Amacım ödülü küçümsemek değil, genel olarak başarılı bulduğum Turizm bakanlığını eleştirmek hiç değil. Ama gerçekleri madem kimse bugüne kadar dile getirmeyince turizmgazetesinde, kapanan turizmdebusabah da ve bugün turizmaktüel de en fazla okunan yazarlardan biri olarak ve 1996-1999 yıllarında Kemer’de ‘’Turistik ve Ticari İşletmeciler Derneği Başkanı olarak Sürdürülebilir Turizmdeki geri adımın bir de büyük başarı elde edilmiş gibi ödülle taçlandırılmasına sessiz kalamazdım.
23 Eylül 2026'da Londra'da düzenlenen TTG Travel Industry Awards 2026'da ilk kez verilen “Destination for Change” ödülünün sahibi oldu. Ödülü Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı aldı.
TTG'nin jüri değerlendirmesi açıklamasında “mandatory sustainability certification programme for hotels nationwide” yani Türkiye genelinde oteller için zorunlu sürdürülebilirlik sertifikasyonu özellikle övülüyor.
Bu ödülü veren Travel Trade Gazette (TTG).1953'ten beri faaliyet gösteren İngiliz seyahat sektörü yayıncısı. Yüzlerce irili ufaklı acentalara ödüller veriyor, En iyi perakendeci acentacı ödülünü dahi veriyor.
TTG'nin resmi sayfasında Türkiye'nin ödülü için ayrı, kapsamlı bir tören videosu veya Türkiye'ye ilişkin özel bir haber bulunmuyor. Türkiye, diğer ödül sahipleriyle birlikte kazananlar listesinde yer alıyor. Çünkü bu yayıncı GSTC — Global Sustainable Tourism Council gibi sürdürülebilir turizmde ödül veren bir otorite değil. Gerçek sürdürülebilir turizm ödülleri için örnek Green Destinations. Bir başka örnek Good Travel Frontrunner Awards.
BU ÖDÜL İLE İLGİLİ TGA’YA SORULARIM ŞUNLAR;
*“Türkiye bu ödüle kendisi mi başvurdu, adaylık nasıl oluştu, jüri kimlerden oluştu, Türkiye'nin başvuru dosyasında hangi belgeler ve ölçülebilir sonuçlar sunuldu, jüri Türkiye'yi hangi kriterlerle değerlendirdi ve diğer finalistler arasında neden Türkiye seçildi?”
*Türkiye'nin uluslararası ödül başvurusunda “sürdürülebilir turizmde başarı” olarak hangi veriler gösterildi?
“TGA'nın TTG Ödülü: Türkiye Sürdürülebilir Turizmde Dünyanın Hangi Ölçeğinde Ödüllendirildi?”
* Türkiye'nin bu ödülü almasında etkili olan ülke çapındaki zorunlu sertifikasyon modeli, tesis bazında gerçekten sürdürülebilir davranış değişikliği yaratıyor mu? Yoksa bazı tesislerde öncelikle sertifika alma ve koruma motivasyonu mu ağır basıyor?”
*Türkiye sürdürülebilir turizmde uluslararası ödül alacak kadar önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiyse, bu dönüşüm otellerimizin günlük hayatında ne kadar karşılık buluyor?
*Bu durumda Türkiye, İspanya'dan daha mı sürdürülebilir? Çünkü bunu kanıtlayacak karşılaştırılabilir veri elimizde henüz yok.
* “Türkiye'nin zorunlu ve ülke çapında uygulanan modeli, gönüllü sertifikasyon modellerine göre gerçekten daha iyi ölçülebilir sonuçlar üretiyor mu?” Bunu kanıtlayacak kümülatif tüketim verileri elimizde yok.
*Sürdürülebilir turizmin başarısı, Mavi Bayrakta olduğu gibi kaç otelin sertifika aldığıyla mı; yoksa sertifikadan sonra otellerin gerçekten ne kadar değiştiğiyle mi ölçülmelidir?
*“Bu ödülü küçümsemiyoruz; ancak aynı şeyi ölçen farklı uluslararası kuruluşların Türkiye'ye verdiği ödüller ve sertifikasyonlar arasında TTG ödülünün yeri nedir?”
“Bu ödül, sürdürülebilir turizm konusunda uzmanlaşmış bağımsız bir otoritenin teknik değerlendirmesi mi, yoksa İngiltere seyahat sektörünün kendi değerlendirme mekanizması içinde verilen bir sektör ödülü mü?”
*“Bu ödül Türkiye'nin sürdürülebilir turizmdeki gerçek performansını mı ölçüyor, yoksa Türkiye'nin uyguladığı sürdürülebilirlik politikasını ve bu politikanın ölçeğini mi ödüllendiriyor?”
*“TTG bu sonuca hangi verilerle ulaştı?”
SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZMİN BUGÜNKÜ DURUMU
Sürdürülebilir Turizm uygulaması sonucu “Sertifika sayısı arttı mı?” Evet, arttı. Peki; Enerji tüketimi oda/geceleme başına ne kadar azaldı? Su tüketimi oda/geceleme başına ne kadar azaldı? Gıda atığı ne kadar azaldı? Toplam atık içinde geri kazanım oranı ne kadar arttı?Karbon emisyonu gerçekten ne kadar düştü? Çalışanların çalışma koşullarında ölçülebilir iyileşme oldu mu?
Yerel satın alma oranı arttı mı? Yerel halka ekonomik katkı ne kadar arttı? Turizm tesislerinin biyolojik çeşitlilik üzerindeki baskısı azaldı mı? İşte bunlar gerçek ve doğrulanmış veriler ortaya konmadan: “Türkiye sürdürülebilir turizmde dünya lideri oldu.” demek ile “Türkiye dünyada ilk zorunlu ulusal sistemi kurdu.” demek aynı şey değildir.
This article is sourced from this page .