TGA öncülüğünde, yapay zeka destekli ve güvenilir bir “Turizm Mevzuat Radarı” neden kurulmasın? Turizm sektöründe yıllardır konuştuğumuz ama bir türlü kalıcı bir çözüm üretemediğimiz sorunlardan biri de mevzuat.
Aslında sorun mevzuatın bulunmaması değil.
Tam tersine...
Sorun, mevzuatın çok fazla olması, sürekli değişmesi, farklı kurumlara dağılması ve turizm işletmecisinin kendisini ilgilendiren değişikliği zamanında ve doğru biçimde öğrenememesidir.
Bir otel yöneticisi, seyahat acentesi, restoran işletmecisi, spa yöneticisi veya turizm yatırımcısı sabah işe geldiğinde önünde yalnızca turizm mevzuatı yoktur.
Turizm mevzuatının yanında iş hukuku, SGK, vergi, çevre, iş sağlığı ve güvenliği, yangın, gıda, hijyen, belediye mevzuatı, ruhsatlar, enerji, KVKK, tüketici mevzuatı, müzik yayınları, kıyılar, yapı ve imar düzenlemeleri, teşvikler ve daha birçok alan işletmenin günlük faaliyetini doğrudan etkileyebiliyor.
Üstelik bunların tamamı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlanmıyor
Bir kısmı Resmi Gazete'de, bir kısmı ilgili kurumların internet sitelerinde, bir kısmı genelgelerde, tebliğlerde veya uygulama duyurularında karşımıza çıkıyor.
TBMM'nin kendi internet sitesinde bile önemli bir uyarı var. Meclis'te yayımlanan kanun metinleri daha sonra başka kanunlarla değiştirilebildiği için yürürlükteki kanunların son hali için Mevzuat Bilgi Sistemi'ne bakılması gerekiyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü sayfasına baktığımızda da mevzuat ile duyuruların farklı başlıklar altında yürüdüğünü görüyoruz.
2026 yılında Seyahat Acentaları, sürdürülebilirlik, Merkezi Turizm Veri Tabanı ve Turizm Tesisleri gibi birçok konuda farklı duyurular yayımlanmış durumda.
TGA'nın sürdürülebilirlik mevzuatı sayfasında ise farklı tarihlerde yayımlanmış çok sayıda genelge ve usul-esas dokümanı bulunuyor.
Peki bütün bunları kim takip edecek?
Turizmci hukukçu olmak zorunda mı?
Bence hayır.
Bir genel müdürün, işletme sahibinin veya acenta yöneticisinin bütün mevzuatı ezbere bilmesi beklenemez.
Üstelik yalnızca mevzuatı bulmak da yeterli değildir.
Asıl soru şudur; “Bu değişiklik beni ilgilendiriyor mu?”
İkinci soru; “Ne yapmam gerekiyor?”
Üçüncü soru; “Bunun için son tarih ne?”
Dördüncü soru; “Yapmazsam ne olur?”
Beşinci soru ise; “Bana sağladığı bir avantaj veya fırsat var mı?”
Bugün turizm işletmecisinin ihtiyacı olan şey yalnızca bir mevzuat arama motoru değildir.
İhtiyacımız olan şey bir mevzuat erken uyarı sistemidir.
TURİZM MEVZUAT RADARI
Ben bunun Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'nın, yani TGA'nın öncülüğünde yapılabileceğine inanıyorum.
Hatta TGA'nın böyle bir proje için önemli bir avantajı da var.
TGA'nın 5 Ekim 2026 tarihli iş ilanında “Büyük Veri ve Yapay Zeka Uygulamaları Direktörü” pozisyonu için veri bilimi, büyük veri, yapay zeka, LLM, RAG, veri yönetişimi, KVKK ve yapay zeka yönetişimi gibi alanlarda kurumsal deneyim aranıyor.
Yani bugün artık turizm sektöründe büyük veri ve yapay zeka konuşulurken, bunu yalnızca tanıtım ve pazarlamada değil, sektörün mevzuat sorununu çözmek için de kullanabiliriz.
Benim önerim; “TURİZM MEVZUAT RADARI” adıyla, turizm sektörünün kullanabileceği merkezi bir dijital sistem kurulmasıdır.
Ama burada çok önemli bir şartım var;
Bu sistem kesinlikle aceleyle yapılmamalıdır.
Çünkü kötü çalışan bir mevzuat sistemi, hiç olmayan bir sistemden daha tehlikelidir.
Bir işletmeye yanlış bilgi verirseniz, işletme para kaybedebilir.
Bir son başvuru tarihini yanlış verirseniz, işletme hakkını kaybedebilir.
Bir yükümlülüğü eksik aktarırsanız, işletme cezayla karşılaşabilir.
Dolayısıyla sistemin temel prensibi; “Önce doğruluk, sonra hız.” olmalıdır.
Peki sistem nasıl çalışmalı?
Benim hayalimdeki sistem basit bir internet sitesi değil.
Arkasında ciddi bir veri altyapısı bulunan, sürekli güncellenen, kaynak gösteren, değişiklikleri karşılaştıran ve kullanıcıya yalnızca kendisini ilgilendiren mevzuatı gösteren bir sistem.
Örneğin 100 odalı bir otelin genel müdürü sisteme girdiğinde; “Bugün sizi ilgilendiren 2 önemli değişiklik, 1 son başvuru tarihi ve 1 yeni teşvik fırsatı var.” diyebilmelidir.
Bir seyahat acentası ise aynı gün; “Seyahat acentalarını ilgilendiren yeni düzenleme yayımlandı.” uyarısını alabilmelidir.
Bir spa işletmesi yalnızca kendi faaliyet alanını ilgilendiren düzenlemeleri görebilmelidir.
Bir turizm yatırımcısı ise yatırım, teşvik, tahsis, imar, çevre ve ilgili diğer mevzuatı takip edebilmelidir.
Her mevzuat değişikliğinin bir “kimliği” olmalıdır. Sisteme giren her düzenleme için standart bir bilgi kartı oluşturulabilir.
Örneğin; NE DEĞİŞTİ? Eski düzenleme ile yeni düzenleme arasındaki fark.
KİMİ İLGİLENDİRİYOR?
5 yıldızlı oteller, acentalar, restoranlar, spa işletmeleri, yatırımcılar vb.
NE YAPILMASI GEREKİYOR?
İşletmenin atması gereken adımlar.
SON TARİH NE?
Varsa başvuru, uyum veya yenileme tarihi.
RİSK NEDİR?
Uyulmaması halinde doğabilecek sonuçlar.
FIRSAT NEDİR?
Teşvik, destek, yatırım avantajı veya maliyet azaltma imkanı.
RESMİ KAYNAK NEDİR?
Kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge veya ilgili kurumun resmi duyurusu.
SON DOĞRULAMA TARİHİ NEDİR?
Sistemin bu bilgiyi en son ne zaman kontrol ettiği.
Böylece kullanıcı yalnızca mevzuatın kendisini değil, mevzuatın işletmesine etkisini görebilir.
Yapay zeka burada ne yapacak?
Yapay zekanın görevi hukukçunun yerine geçmek olmamalıdır.
Tam tersine, hukukçunun ve mevzuat uzmanının işini kolaylaştırmalıdır.
Yapay zeka; yeni düzenlemeyi tespit edebilir, eski ve yeni metni karşılaştırabilir, hangi maddelerin değiştiğini gösterebilir, düzenlemeyi konu başlıklarına ayırabilir, hangi işletme türlerini ilgilendirdiğini sınıflandırabilir, kullanıcıya sade Türkçeyle özetleyebilir, son tarihleri belirleyebilir, ilgili diğer mevzuatlarla bağlantı kurabilir, önceki düzenlemeyle farkını gösterebilir, işletmeye yapılması gereken işlemleri bir kontrol listesine dönüştürebilir.
Ama son noktada mutlaka resmi kaynak gösterilmelidir. Çünkü yapay zekanın ürettiği özet hukuk değildir. Kaynak hukuk metnidir. Bu ayrım sistemin güvenilirliği açısından hayati önem taşır.
“%100 doğru” olabilir mi?
Burada gerçekçi olmak zorundayız. Yapay zeka sistemi “%100 hatasız olur” diyemeyiz. Ancak doğru mimari kurulursa çok yüksek güvenilirlikte bir sistem kurulabilir.
Bunun yolu da yapay zekayı tek başına bırakmamaktan geçer.
Sistemde en az üç ayrı güvenlik katmanı olmalıdır;
1. RESMİ KAYNAK
Bilginin çıktığı kanun, yönetmelik, tebliğ, genelge veya kurum duyurusu.
2. YAPAY ZEKA
Metni analiz eden, sadeleştiren, karşılaştıran ve kullanıcıya açıklayan katman.
3. UZMAN DOĞRULAMASI
Özellikle yüksek riskli veya yoruma açık düzenlemelerde hukukçu, mali müşavir/YMM veya ilgili alan uzmanının kontrolü.
Böyle bir sistemin her bilgisinde; “Resmi kaynak – Son güncelleme – Son doğrulama – Güven seviyesi” gibi bilgiler görünür olmalıdır.
Sistemin en önemli özelliği; Mevzuat turizmciyi bulmalıdır.
Bugün çoğu zaman turizmci mevzuatı arıyor. Ben bunun tersine dönmesini istiyorum.
Turizmci mevzuatı aramamalı. Mevzuat değişikliği turizmciyi bulmalı.
Örneğin gece Resmi Gazete'de bir düzenleme yayımlandı. Sistem bunu algılayacak. İlgili mevzuat veri tabanına işleyecek. Yapay zeka değişikliğin önceki metinle farkını çıkaracak. Hangi işletmeleri ilgilendirdiğini belirleyecek. Son tarih varsa hesaplayacak. Ve sabah otel genel müdürünün telefonuna;
“İşletmenizi ilgilendiren yeni bir mevzuat değişikliği yayımlandı.” diye bildirim gönderecek.
İşte benim “Turizm Mevzuat Radarı” dediğim şey budur.
Sadece ceza ve yükümlülükleri değil, fırsatları da göstermeli. Bence sistemin çok önemli bir başka özelliği daha olmalı. Mevzuat yalnızca yasaklardan ve cezalardan ibaret değildir. Yeni teşvikler vardır. Yatırım destekleri vardır. SGK destekleri vardır. Enerji destekleri vardır. İstihdam teşvikleri vardır. Turizm yatırımlarına ilişkin avantajlar vardır. Başvuru süreleri vardır. Vergisel düzenlemeler vardır.
Dolayısıyla sistemde; “Fırsat Radarı” da bulunmalıdır.
Turizmciye yalnızca; “Bunu yapmazsan ceza alırsın.” dememelidir.
Aynı zamanda; “Bu düzenleme size şu fırsatı sağlıyor.” da diyebilmelidir.
Peki bunu kim yapacak?
Bence TGA tek başına bu işin bütün hukuki sorumluluğunu üstlenmemelidir.
Ama koordinasyon ve finansman konusunda öncü kuruluşlardan biri olabilir.
Model şöyle kurulabilir;
Kültür ve Turizm Bakanlığı Mevzuatın asli kamu otoritesi olarak veri kaynaklarının ve kurumsal koordinasyonun merkezinde olmalıdır.
TGA Projenin koordinasyonu, teknoloji altyapısı, veri analitiği ve yapay zeka tarafında güçlü bir rol üstlenebilir.
TÜROFED, TÜROB, TÜRSAB, POYD ve diğer meslek kuruluşları sistemin sahadaki ihtiyaçlarını belirlemeli ve pilot kullanıcı grubunu oluşturmalıdır.
Hukukçular, mali müşavirler, YMM'ler ve alan uzmanları yüksek riskli içeriklerin doğrulanmasına katkı vermelidir.
Teknoloji şirketleri veri toplama, entegrasyon, yapay zeka, mobil uygulama ve güvenlik altyapısını kurmalıdır.
İlgili kamu kurumları SGK, Gelir İdaresi, Çalışma, Çevre, Ticaret, Sağlık, Tarım, İçişleri, KVKK ve diğer kurumların turizmi ilgilendiren verileri sisteme entegre edilmelidir.
Çünkü turizmcinin hayatını yalnızca Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın mevzuatı belirlemiyor.
Ücretsiz olmalı mı?
Bence temel sistem turizmciye ücretsiz sunulmalıdır.
Çünkü bu sistem ticari bir mevzuat veri tabanı olmaktan çok, sektörün ortak dijital altyapısı olmalıdır.
Bir otelin veya küçük bir pansiyonun; “Mevzuatı takip etmek için ayrıca abonelik ücreti ödeyeyim.” demesini beklemek yerine, sektörün ortak finansmanıyla temel hizmet ücretsiz verilebilir.
Daha ileri düzeyde; kurumsal uyum raporları, çoklu kullanıcı, gelişmiş arama, özel raporlama, işletme bazlı mevzuat analizi, uzman danışmanlığı, denetim hazırlık modülleri gibi profesyonel hizmetler ayrıca yapılandırılabilir.
Ama temel bilgiye erişim ücretsiz olmalıdır.
Fakat burada bir tehlike var. Böyle bir proje yapılıp sonra güncellenmezse ne olacak?
İşte benim en büyük endişem bu. Bugün birçok dijital proje büyük bir heyecanla başlıyor. Bir süre sonra güncellemeler yavaşlıyor. Veri eksik kalıyor. Linkler bozuluyor. Eski bilgiler sistemde kalıyor. Kullanıcı bir kez yanlış bilgiyle karşılaşıyor. İkinci kez tereddüt ediyor. Üçüncü kez sistemi bırakıyor.
Mevzuat Radarının kaderi kesinlikle böyle olmamalıdır.
Bu nedenle sistem kurulmadan önce finansmanı, sorumluluğu, veri güncelleme protokolü, uzman denetimi, teknik bakım bütçesi ve performans kriterleri belirlenmelidir.
Sistem “proje” olarak değil, sürekli çalışan ulusal bir altyapı olarak görülmelidir.
Önce küçük bir pilot yapılabilir. Ben olsam bütün Türkiye'yi bir anda sisteme sokmam. Önce altı aylık ciddi bir pilot uygulama yaparım.
Örneğin Antalya, İstanbul, Muğla ve Mersin'den farklı büyüklükte oteller, acentalar ve diğer turizm işletmeleri sisteme alınır.
Pilot dönemde şu ölçülür; Kaç mevzuat değişikliği tespit edildi? Bunların kaçı gerçekten turizmi ilgilendiriyordu? Kaç işletmeye zamanında uyarı gönderildi? Kaç son tarih doğru tespit edildi? Yapay zeka kaç hata yaptı? Uzmanların düzelttiği içerik oranı ne oldu? Kullanıcılar hangi bilgileri aradı? Sistem işletmelere ne kadar zaman kazandırdı? Yanlış veya eksik bilginin tekrar etmemesi için hangi mekanizmalar geliştirildi?
Bu testler başarıyla geçilmeden ulusal sisteme geçilmemelidir. Bence TGA'nın önünde önemli bir fırsat var.
TGA bugün Türkiye'nin turizm tanıtımı ve geliştirilmesi amacıyla kurulmuş bir kamu kuruluşu olarak faaliyet gösteriyor.
Ben artık “turizmi geliştirmek” kavramını yalnızca turist getirmek ve Türkiye markasını tanıtmak şeklinde düşünmemiz gerektiğine inanıyorum.
Turizm işletmesinin işini kolaylaştırmak da turizmi geliştirmektir.
Bir otel yöneticisinin yeni mevzuatı öğrenmek için saatlerce farklı internet sitelerinde dolaşmak zorunda kalmaması...
Bir küçük işletmenin büyük şirketler kadar mevzuat bilgisine ulaşabilmesi...
Bir acentanın kendisini ilgilendiren değişikliği zamanında öğrenebilmesi...
Bir yatırımcının yeni teşvikten haberdar olabilmesi...
Bunların tamamı turizm sektörünün rekabet gücünü artırır.
Turizmin “Milli Dijital Hafızası” neden olmasın?
Benim önerdiğim şey aslında yeni bir mevzuat sitesi değildir.
Türkiye turizminin; “Milli Dijital Mevzuat Hafızası” olabilecek bir altyapıdır.
Ve bunun için bugün teknolojik imkanlarımız var. Resmi kaynaklar var. Veri var. Yapay zeka var.
RAG gibi teknolojilerle yapay zekanın yalnızca doğrulanmış kaynaklar üzerinden cevap vermesini sağlayacak yöntemler var.
TGA'nın büyük veri ve yapay zeka alanında kurumsal kapasite oluşturma yönünde attığı adımlar da var.
Eksik olan şey bence teknoloji değil. Ortak irade.
This article is sourced from this page .