Ülkemizde turizm istatistikleri 1960’ların ortalarından itibaren derlenmekte ve yayımlanmaktadır. Şimdiki adı Türkiye İstatistik Kurumu olan Devlet İstatistik Kurumu tarafından derlenmiş ve yayımlanmış veriler bunlar…Ülkemizde turizmle ilgili veriler 1963 yılında Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’nın teşkili ile başlar desek, çok da yanlış olmaz.
Son 30-35 yıldır ülkemizde turizm istatistikleri iki ayrı kurum tarafından derlenir ve yayımlanır. Bunlardan biri, şimdiki adı Türkiye İstatistik Kurumu, diğeri ise Kültür ve Turizm Bakanlığı’dır.
İSTATİSTİKLER NASIL DEĞERLENDİRİLİYOR?
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından derlenen istatistikler yabancıların ülkeden çıkışları sırasında anket ile derlenir. Son dönemde kaç soru yer aldığını bilmiyorum, ancak 1990’lardaki soru sayısı 15 idi. Sorular, ülkeye gelenlerin milliyeti, yaşı, geliş amacı, beraberindeki kişi, kalış süresi, harcama tutarı, vb. oluşuyordu. Dolayısıyla, içerik olarak amacına en uygun çalışma budur. Tabii zor ve meşakkatli bir iş. Örnekleme tekniğine göre de yapılsa, 1,5-2 milyon kişi ile görüşme yapılıyor. Daha sonra da bu anketler gümrük kapıları itibariyle aynı bir örneklemeye tabi tutularak değerlendiriliyordu.
ARAŞTIRMA SONUÇLARI GECİKMELİ YAYINLANIYOR
Türkiye İstatistik Kurumu’nun çalışma ile; ülkeye gelenlerin geliş amacını, reel harcama tutarını, yaşlarını, medeni durumlarını, vb. pek çok bilgiyi nesnele yakın bir şekilde elde edilebiliyor. En büyük sıkıntı, araştırma sonuçlarının gecikmeli yayımlanması.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, son yıllarda sayısı azalmış olsa da, birkaç kalemde sayısal veri üretiyor ve yayımlıyor. Bunlardan ilki ve ülkeye gelen turist sayısında baz alınan çalışma. Ancak, bu çalışma Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılmıyor. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından gümrüklerdeki birimleri tarafından yapılan bir sayım. Giren ve çıkan insanların vatandaş veya yabancı olma durumlarına göre sayılıyor. Tabii, gümrük kapılarına göre değerlendirme yapabilme olanağı da tabiatıyla var. Emniyet Genel Müdürlüğü gümrüklerdeki birimlerinden gelen bilgileri merkez biriminde bir araya getiriyor ve sonra da bunları Kültür ve Turizm Bakanlığı’na veriyor.
ÜLKEYE GELEN HERKES TURİST DEĞİLDİR
Emniyet Genel Müdürlüğü’nün Kültür ve Turizm Bakanlığı’na verdiği ülkeye giren ve çıkan yerli ve yabancı sayısı, Bakanlık tarafından bu kavramlar altında, “Turizm İstatistikleri Bülteni”nde yayımlanıyor. Ancak, vahim olan hata, Bakanlık görevlileri tarafından yapılan açıklamalarda bu rakamların çoğu kez “ülkeye gelen turist” sayısı olarak ilan edilmesi. Zira, herkesçe kabul edilir ve bilinir ki, ülkeye gelen herkes turist değildir.
Dünya Turizm Örgütü, kimlerin turist sayılacağını kimlerin sayılmayacağını berrak bir şekilde açıklamıştır. Dolayısıyla, ülkeye gelen yabancı sayısını bir kalemde “turist” diye tanımlamak, vahim bir hatadır. Zaten o nedenle olacak, Dünya Turizm Örgütü’nün Türkiye’nin turizm rakamları ile Bakanlığın ilan ettikleri arasında son yıllara göre 2 ila 4 milyon arasında farklılık görülüyor.
HATALAR NEREDEN KAYNAKLANIYOR?
Turizm istatistiklerinde ortaya çıkan hataların nedenleri neler diye sorulduğunda, aklımıza ilk olarak şunlar geliyor.
1. Yukarıda açıklanmaya çalışılan durum; yani TÜİK ve Bakanlığın verilerinin derlenme yöntemi ve amaçlarının farklılığı, bu durumun ilk gerekçesidir. Biri, ülkeye kaç kişi girdi, kaç kişi çıktı diye sayım yapıyor, diğeri ne amaçla geliyorlar? diye sayım yapıyor.
2. Hataların bir diğer kaynağı, rakamların kaydedilmesinde ortaya çıkan hatalar. Ciddiyetle ve hassasiyetli sayım yapılmaz, veriler bilgisayardaki programlara aktarılmaz ise, bu durum ortaya çıkıyor. Ne yazık ki, son yıllarda ciddi boyutlara ulaşan bir durum.
3. İnternetin yaygınlaşması ile turizmle her yerde turizm istatistikleri yer almaya başladı. Ehil olmayan ve uzmanlık alanı da istatistik olmayan kuruluşların ve kişilerin internet ortamına aktardığı veriler, ciddi bir bilgi kirliliği yaratıyor. Biz bunu öğrencilerimizin ödevlerinde sıklıkla görüyoruz.
4. Son olarak da, rakamların Dünya Turizm Örgütü’nün operasyonel turist tanımı baz alınarak belirlenmesi ve yayımlanması yerinde olacaktır. Elbette ki, ülkeye gelen turist sayısını yüksek göstermek birtakım kurumlar ve kişilerce uygun görülebilir. Ancak, uluslararası standartların baz alınması doğru bir çözüm olacaktır.
TURİZM İSTATİĞİ NİYE ÖNEMLİ?
Çağdaş devletler alacakları kararları verilerle bakarak yaparlar. İstatistikler konuşur, daha derinliğine bilgi elde etmek istendiğinde ise istatistik yöntemler devreye girer. Rakamlara inanan, rakamların dediklerine göre karar alan ülkeler çağdaş yöntemlerle yönetilen devletlerdir. Yatırımcı açısından da turizm istatistikleri önemlidir; nerede, nasıl ve kime yönelik tesis yapılacağına ilişkin kararlar için öncelikle bu rakamlara bakma gereği vardır. Esnaf ile çağdaş yatırımcı farkı da buradadır.
Son bir söz olarak, bizler lisansüstü çalışmalarınızı yaparken, Turizm Bakanlığı’nın verilerini baz alır, Bakanlığın yayımladığı Turizm İstatistikleri, Konaklama İstatistikleri ve diğer araştırmaları merakla beklerdik. Mutlaka da bir örneğini kütüphanemize koyardık. Ne yazık ki, son yıllarda böylesine merakla beklediğim istatistik ve araştırmanın olmadığını rahatlıkla söyleyebilirim.
This article is sourced from this page .